

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προσφέρει νέα αρχή χωρίς ΧΡΕΗ του παρελθόντος σε οφειλέτες. Η ρύθμιση αφορά οφειλέτες που οδηγήθηκαν σε οικονομικό αδιέξοδο. Το υπουργείο παρέχει πολύπλευρη στήριξη σε επιχειρηματίες που βρίσκονται σε κίνδυνο. Στόχος είναι να διαχειριστούν τις δυσκολίες τους έγκαιρα. Οι επιχειρηματίες μπορούν να προλάβουν τα προβλήματα υπερχρέωσης από αρχικό στάδιο. Αυτά αποτελούν δύο νέα «όπλα» για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το υπουργείο ενσωμάτωσε τις σχετικές διατάξεις στο νομοσχέδιο για τα Ιδρύματα και τις Σχολάζουσες Κληρονομιές. Η Βουλή ψήφισε το νομοσχέδιο την προηγούμενη εβδομάδα. Μετά τη δημοσίευση στο ΦΕΚ, οι διατάξεις θα αποτελούν επίσημα νόμο του κράτους. Το κράτος απαλλάσσει από διώξεις όσους επιλέγουν τη λύση της πτώχευσης. Το κράτος επιδοτεί επαγγελματίες με voucher όταν δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν. Οι επαγγελματίες λαμβάνουν υποστήριξη από ειδικούς συμβούλους. Οι ειδικοί βρίσκουν τρόπους και μέσα για να βοηθήσουν τους επαγγελματίες να ορθοποδήσουν.
Συγκεκριμένα:
Η πιο σημαντική καινοτομία του νόμου που θα εφαρμοστεί άμεσα, αφορά στην πλήρη απαλλαγή από ποινικές διώξεις για όσους καταφεύγουν στην πτώχευση. Με τη νέα διάταξη που προστίθεται ως άρθρο 198Α στον ν.4738/2020, αλλάζει ριζικά το τοπίο για επιχειρηματίες και πολίτες που λύγισαν υπό το βάρος των χρεών. Αυτή η διάταξη συνιστά «δεύτερη ευκαιρία» για επαγγελματίες που έκλεισαν την επιχείρησή τους λόγω αντίξοων συνθηκών, απελευθερώνοντάς τους από ποινικές καταδίκες και επιτρέποντάς τους να ξεκινήσουν από την αρχή, απαλλαγμένοι πλήρως από το «στίγμα» και τα βάρη του παρελθόντος.
Συγκεκριμένα, η «λυτρωτική» αυτή διάταξη (άρθρο 178 του νέου νόμου) προβλέπει ότι, από τη στιγμή που δημοσιεύεται η δικαστική απόφαση πτώχευσης ή που καταχωρείται το όνομα του οφειλέτη στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας, αυτομάτως παύει κάθε δίωξη για ΧΡΕΗ προς εφορία και ΕΦΚΑ. Η ρύθμιση καλύπτει τόσο τα αδικήματα μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο όσο και την καθυστέρηση καταβολής εισφορών στους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι εάν ο οφειλέτης ολοκληρώσει επιτυχώς τη διαδικασία της πτώχευσης και απαλλαγεί νόμιμα από τα ΧΡΕΗ του – κάτι που συμβαίνει μετά την παρέλευση ενός έως τριών ετών συνήθως ανάλογα με την περίπτωση – τότε το αξιόποινο εξαλείφεται οριστικά. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι το αδίκημα διαγράφεται από το ποινικό μητρώο του.
Με το μέτρο αυτό, όπως δήλωσε ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης κατά την διαδικασία συζήτησης και ψήφισης στη Βουλή του νέου νόμου, «το κράτος επιλέγει να μην ποινικοποιεί την οικονομική δυσκολία: η ποινική δίωξη για οφειλές προς Δημόσιο και Ταμεία αναστέλλεται κατά τη διάρκεια της πτώχευσης και εξαλείφεται όταν ο οφειλέτης απαλλάσσεται από τα ΧΡΕΗ του, δίνοντάς του πραγματική “δεύτερη ευκαιρία”».
Το δεύτερο σκέλος των μέτρων (άρθρο 177) εισάγει για πρώτη φορά στην πρακτική των επιχειρήσεων συστήματα πρόληψης της οικονομικής κατάρρευσης, πριν δηλαδή φτάσουν στο σημείο «χωρίς επιστροφή» εξαιτίας των χρεών τους.
Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και της Κοινωνίας της Πληροφορίας, το κράτος θα χορηγεί δωρεάν voucher σε επαγγελματίες που απειλούνται ή βρίσκονται σε κίνδυνο αφερεγγυότητας, καλύπτοντας το κόστος εξειδικευμένης υποστήριξης και καθοδήγησης από πιστοποιημένους ειδικούς συμβούλους.
Το πρόγραμματο στηρίζεται στον «Μηχανισμό Έγκαιρης Προειδοποίησης», ένα σύστημα που θα παρακολουθεί τους οικονομικούς δείκτες των επιχειρήσεων εντοπίζοντας έγκαιρα πρόδρομα σημάδια κινδύνου. Όταν το σύστημα “χτυπάει κόκκινο” για κάποιον επαγγελματία, αυτός θα μπορεί να υποβάλει αίτηση μέσω ειδικής πλατφόρμας του προγράμματος της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, προκειμένου να λάβει την επιταγή και να προσφύγει σε συμβούλους που θα αναλάβουν να τον καθοδηγήσουν.
Δεν καλύπτει μόνο οικονομικές και νομικές συμβουλές για τη ρύθμιση των οφειλών. Αντίθετα, για πρώτη φορά το κράτος αναγνωρίζει επίσημα το ψυχολογικό βάρος της υπερχρέωσης. Το κράτος καλύπτει δωρεάν υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης, ενδυνάμωσης και mentoring. Οι υπηρεσίες βοηθούν κάθε επιχειρηματία να χαράξει νέα πορεία. Απευθύνονται σε επιχειρηματίες που αισθάνονται πως πνίγονται χωρίς διέξοδο στα προβλήματα.
Αυτή η ολιστική προσέγγιση στοχεύει να στηρίξει συνολικά τον οφειλέτη. Δεν περιορίζεται μόνο στην κατάρτιση βιώσιμου οικονομικού σχεδίου διάσωσης και ανάκαμψης. Βοηθά τον οφειλέτη να βρει το σθένος για να υλοποιήσει το σχέδιο. Το σθένος υπερβαίνει τα καθαρά χρηματοοικονομικά εργαλεία. Στόχος είναι να εξυγιάνει, να αναπτύξει και να εξελίξει την επιχείρησή του. Παράλληλα, ο οφειλέτης συνεχίζει να τηρεί τις υποχρεώσεις και τις ρυθμίσεις του. Η διακοπή αυτών των υποχρεώσεων μπορεί να οδηγήσει σε «ξαφνικό θάνατο» κάθε επιχείρησης.
Ο νέος νόμος προβλέπει την έκδοση κοινής υπουργικής απόφασης. Η απόφαση θα καθορίσει τις ακριβείς προϋποθέσεις του προγράμματος. Θα ορίσει τα κριτήρια επιλεξιμότητας και τον χρόνο έναρξης. Ήδη εξελίσσεται η εκπαίδευση ειδικών συμβούλων έγκαιρης προειδοποίησης. Οι σύμβουλοι θα στελεχώσουν το σχετικό σύστημα.
Ο νόμος περιλαμβάνει επίσης τεχνικές ρυθμίσεις που αφορούν ευάλωτους οφειλέτες που λαμβάνουν κρατική συνεισφορά για την κατοικία τους.
Συγκεκριμένα, το άρθρο 179 προβλέπει πως αν ένας ευάλωτος οφειλέτης που δικαιούται επίδομα, αποφασίσει να μπει στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών και υπογράψει νέα σύμβαση περισώζοντας την κατοικία, η προηγούμενη κρατική συνεισφορά διακόπτεται αυτόματα.
Αυτή η διάταξη στοχεύει να αποφευχθεί η διπλή επιδότηση του ίδιου οφειλέτη από διαφορετικά προγράμματα. Αφού με τη νέα ρύθμιση διασώζει την κύρια κατοικία του και δεν πρόκειται να την παραδώσει στον Φορέα Ακινήτων, δεν συντρέχει πλέον ο λόγος να λαμβάνει την προσωρινή επιδότηση που προοριζόταν για να παραμείνει στο σπίτι του μέχρι την οριστική μεταβίβαση στον Φορέα. Η ρύθμιση προστατεύει τον οφειλέτη από το ενδεχόμενο να κληθεί στο μέλλον να επιστρέψει επιδοτήσεις που έλαβε αχρεωστήτως, αφού εξέλιπε ο αρχικός σκοπός χορήγησής τους.